شاید واژه قرارداد برای شما یادآور برگه‌هایی باشد شامل یک سری شرایط و تعهدات که بین عده‌ای از افراد یا نهادها به امضا می‌رسد. این تعریف کاملا درست و در عین حال ناقص است. امروزه نوع جدیدی از قراردادها هم به میان آمده‌اند که دیگر به چند امضا روی چند کاغذ وابسته نیستند و فرآیند پیچیده‌تر و در عین حال مطمئن‌تری را به همراه دارند، این دسته از قراردادها" قرارداد هوشمند" نام دارند.

قرارداد هوشمند چیست؟

قرارداد هوشمند پروتکلی است که با کدهای برنامه نویسی نوشته می‌شود. این پروتکل‌ها بر بستر بلاک چین به اجرا درمی‌آیند و انجام فعالیت‌هایی که در دستور آن‌ها ذکر شده است را بدون دخالت انسان به صورت خودکار انجام می‌دهند. در واقع در یک قرارداد هوشمند هم مانند قراردادها سنتی یک سری شرایط وجود دارد که در صورت تحقق آن‌ها، یک سری تعهدات انجام می‌شوند، اما این بار تمام این اتفاقات به جای اینکه وابسته به عمل یک یا چند انسان باشند در بستر یک فرایند هوشمند و بدون واسطه انجام می‌شوند. نکته مهم در این قراردادها این است پس از شروع یک قرارداد در بستر بلاک چین دیگر هیچکسی حتی توسعه دهندگان قراداد هم امکان ایجاد تغییرات در آن را ندارند.

هدف از قرارداد هوشمند چیست؟

فرض کنید میخواهید خودرویتان را بفروشید؛ برای اینکه آن را به یک فرد مورد اعتماد بفروشید به یک واسطه فروش نیاز دارید.

واسطه ها در اصل کسانی هستند که شما به آنها اعتماد می‌کنید و خودرویتان را به آنها می سپارید تا برای شما خریدار پیدا کنند.  در واقع ممکن است شما برای فروش خودرویتان به سختی بتوانید یک خریدار مطمئن پیدا کنید اما کسانی که به عنوان واسطه فروش کار می کنند به راحتی می‌توانند فردی مورد اعتماد به شما معرفی کنند و در نهایت درصدی از مبلغ فروش را برای خودشان برمی‌دارند، البته تمام این اتفاقات زمانی می‌افتد که شما بتوانید به واسطه‌های فروش هم اعتماد کنید، که مسلما کار ساده‌ای نیست.

اما با روی کار آمدن قراردادهای هوشمند، واسطه ها را حذف می‌شوند.  برای مثال در مورد فروش یک کالا، قرارداد هوشمند به این شکل عمل می‌کند که از انتقال هزینه پرداختی اطمینان حاصل کرده و سپس فرآیند انتقال کالا را آغاز می‌کند. در این سیستم لزوم اعتماد بین طرفین معامله از بین می‌رود و واسطه‌های فروش از چرخه خارج می‌شوند، علاوه بر این خریدار از پرداخت پول کمیسیون فروش که ضرری بزرگ برای او به حساب می‌آید در امان می‌ماند.

ایده قرارداد هوشمند از کجا می آید؟

این ایده ابتدا در سال ۱۹۹۴ توسط نیک زابو (Nick Szabo) شکل گرفت.  نیک زابو شخصی بود که در فرآیندهای دیجیتالی بسیار ماهر بود، اما در آن زمان امکان اجرای ایده او وجود نداشت.  اما پس از گذشت مدت زمانی، با خلق بلاک چین، بیت کوین توانست نمونه‌ای از سیستم یک قرارداد هوشمند را در بستر بلاک چین به اجرا در آورد اما تنها مشکلی که بیت کوین داشت این بود که نمی توانست تمام قابلیت‌های امکان پذیر قراردادهای هوشمند را عملی کند و تنها به عنوان یک سیستم مالی شناخته می‌شد.  با گسترش دانش در در حوزه‌ بلاک چین، یک شبکه بلاکچینی جدید به نام اتریوم به میان آمد که قدرت به اجرا درآوردن هر نوع قرارداد هوشمندی را در بستر خود به نمایش گذاشت و تحولی عظیم را رقم زد.  اتریوم یک پلتفرم عمومی برای رمزگذاری و پردازش قراردادهای هوشمند بسیار پیشرفته است و افراد برای اجرای قراردادهای هوشمند بر این بستر باید توکن "ETH" پرداخت کنند.

 پلتفرم اتریوم در واقع رقیب اصلی پلتفرم بیت کوین به حساب می آید و بسیاری از معایب پلتفرم بیت کوین را نداشته و مزیت های بسیار زیادی نیز دارد.

برای ایجاد یک قرارداد هوشمند به چه چیزهایی نیاز است؟

 موضوعات کلی قرارداد: این سیستم باید به موضوع کلی قرارداد (اعم از هر محصولی یا خدماتی) دسترسی کامل داشته باشد تا بتواند فرآیند قفل کردن و باز کردن آن‌ها را اجرا کنند.

 امضاهای دیجیتال: تمام شرکت کننده‌ها از طریق امضاهای دیجیتالی مخصوص به خودشان شروع به توافق با پارامترهای سیستم خود می‌کنند.

شرایط قرارداد: شرایط قرارداد شامل یک سری از پارامترها است که تمامی شرکت‌کنندگان موظفند آنها را امضا کنند.

پلتفرم غیرمتمرکز: قرارداد هوشمند روی پلتفرم بلاک چین قرار می‌گیرد و بین تمامی شرکت کنندگان در پلتفرم نیز توزیع می شود.

کاربرد قرارداد هوشمند در دنیای واقعی

رایگیری: نتایج رای‌گیری بر روی بلاک چین قرار داده می‌شود و بین پلتفرم‌ها توزیع می‌شود.  همه‌ این داده‌ها به صورت رمزگذاری شده و ناشناس هستند که امکان هرگونه دستکاری و هک‌شدن سیستم نیز از بین می‌رود.

در واقع مزیت رای‌گیری در این سیستم افزایش اعتماد در این پلتفرم است و افراد گوناگونی که با سیستم‌های خود به این پلتفرم متصل می‌شوند مطمئن می‌شوند که این سیستم از هرگونه هک شدن در امان است.

لجستیک: به صورت کلی می‌توان گفت که زنجیره تأمین، قسمت‌ها و لینک‌های مختلف و متنوعی را در بر می‌گیرد. هر لینک باید تأییدیه‌ خود را از بخش قبلی دریافت کند که این موجب افزایش امنیت در سیستم شده تا بخش‌های مختلف قرارداد همکاریشان قابل اجرا شود. این کار بسیار زمانبر است و با اعمال قرارداد هوشمند می‌توان در این زمان صرفه‌ جویی کرد، در کمترین زمان ممکن به نتیجه رسید و هر یک از شرکت‌کنندگان نیز می‌توانند پیشرفت کار را مشاهده کنند و کار خود را در زمان مقرر شده در سیستم به سرانجام برسانند.

قراردادهای هوشمند، با ایجاد شفافیت گسترده در شرایط قرارداد، جلوگیری از کلاهبرداری را تضمین می‌کنند و به علاوه با ادغام اینترنت اشیا می‌توانند امکان ردیابی محموله‌ها و کالاها را نیز فراهم کنند.  از کاربردهای دیگر قراردادهای هوشمند می‌توان به حوزه‌هایی نظیر مدیریت، سیستم بانکی، بیمه، املاک و... اشاره کرد.

مزایای استفاده از قرارداد هوشمند چیست؟

امنیت بالا: این سیستم داده‌ها را به صورت رمزگذاری شده بین افراد در پلتفرم جابه‌جا می‌کند. در واقع، در این سیستم، امنیت به صورت بسیار قوی تضمین شده است و اجازه هرگونه کلاهبرداری و سوءاستفاده از اطلاعات را از بین رفته‌است.

 سرعت بالا و صرفه جویی در زمان: اکثر فرایندها به صورت خودکار انجام می‌شوند و در نتیجه بیشتر واسطه‌ها در این میان از بین می‌روند و در زمان صرفه‌جویی می‌شود.

استانداردسازی: طیف بسیار وسیعی از انواع پلتفرم‌ها وجود دارد اما شما می‌توانید پلتفرمی که مایل به شرکت در آن هستید را انتخاب کنید و هر زمان که خواستید آن را تغییر دهید و از آن طرف خارج شده و به پلتفرم دیگری وارد شوید.

استقلال: در این سیستم شما استقلال مالی کامل دارید و این سیستم تمام واسطه‌های فروش و خرید را از بین برده‌است و شما کنترل کامل به معاملات خود خواهید داشت.

اعتماد: هیچ کس نمی‌تواند اسناد شما را بدزدد و یا گم کند، زیرا آنها رمزگذاری شده‌اند و به طور ایمن در یک دفتر کل عمومی ذخیره شده‌اند. علاوه بر این، لازم نیست به افرادی که با آنها سر و کار دارید اعتماد کنید و یا انتظار داشته باشید که آنها نیز به شما اعتماد کنند، زیرا سیستم قراردادهای هوشمند مشکل اعتماد را به راحتی حل کرده است. در واقع در این سیستم دغدغه اصلی خریدار و فروشنده از بین رفته است و افراد به دلیل امنیت بالا در این سیستم می‌توانند بدون نیاز به اعتماد به هم روز به روز به سمت پیشرفت‌های بیشتر در حرکت باشند.

صرفه جویی در هزینه: به لطف قراردادهای هوشمند دیگر نیازی به دفترخانه‌ها، اسناد رسمی، مشاوران مالی، نمایندگان املاک و بسیاری از واسطه‌های خرید و فروش دیگر نیست و با تمدید قرارداد، بسیاری از هزینه‌های مربوط به خدمات آن‌ها نیز حذف می‌شود. به صورت کلی کسانی که به این سیستم روی می‌آورند از لحاظ مالی نسبت به کسانی که به صورت فیزیکی معاملات خود را انجام می دهند بسیار جلوتر هستند، چرا که هزینه‌های اضافی را از فرآیند کاری خود حذف می‌کنند.

کارایی بالای قراردادهای هوشمند: با استفاده از قراردادهای هوشمند صرفه جویی زیادی در هزینه‌های مالی و زمانی و... می‌شود و بدین صورت شما می‌توانید بدون مصرف حتی یک کاغذ قراردادهای خود را ثبت کنید.

معایب قراردادهای هوشمند:

اشتباهات عامل انسانی: کدها و رمزگذاری‌ها توسط افراد صورت می‌گیرد، به همین خاطر، خطای انسانی بسیار محتمل است.

وضعیت حقوقی نامشخص: در حال حاضر قراردادهای هوشمند توسط هیچ دولتی تنظیم نمی‌شوند بنابراین اگر روزی برسد که دولت‌ها بخواهند این قراردادها را تنظیم کنند بلاشک مشکلات زیادی به وجود خواهد آمد.

هزینههای اجرا: امکان اجرای قراردادهای هوشمند بدون وجود برنامه نویسان وجود ندارد، بنابراین برای شرکت‌هایی که وارد این عرصه می‌شوند وجود برنامه‌نویس بسیار ضروری است و هزینه حقوق و مزایا برای این دسته از افراد بسیار بالاست.

جمع بندی

 قرارداد های هوشمند مزایا و معایب بیشتری هم دارند.  استفاده کردن از این نوع بازارهای معامله کمک بسیار زیادی به افراد می‌کند تا هر نوع معامله‌ای را به صورت ایمن، رمزگذاری شده و قابل ردیابی به انجام برسانند. با کدگذاری و رمزگذاری در این سیستم، امکان هرگونه کلاهبرداری برطرف می‌شود اما گفتن این مطلب هم خالی از لطف نیست که در این سیستم وجود عوامل انسانی ممکن است اشتباهاتی را به وجود آورد و ضررهای چند میلیون دلاری نیز به بار آورد.

 به گفته بزرگان این سیستم، قراردادهای هوشمند، با کمی دقت و هوش و ذکاوت، می‌توانند به ابزارهای سودآوری برای یک حرفه تبدیل شوند. 

بزرگترین مزیت این سیستم حذف پارامتر اعتماد، از بین رفتن واسطه و کاهش هزینه های واسط است. علاوه ‌بر کاهش هزینه های مالی، شما در هزینه های زمانی خود نیز صرفه جویی می‌کنید.

DigiGate

FREE
VIEW